اسد الله معطوفى

427

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

سنگ مزارهاى موزه گرگان در موزه گرگان سنگ مزارهاى قديمى و بسيار ارزشمندى نگه‌دارى مىشوند كه بتدريج جمع‌آورى شده‌اند . قديمىترين اين سنگ‌ها متعلق به دوران حكومت تيموريان يعنى قرن 9 ه . ق ( 874 ه عهد سلطان حسين بايقرا ) و جديدترين آن متعلق به سال 1230 ه ( عصر فتحعلى شاه قاجار ) هستند . بيشترين اين سنگها هم يادگار دوران عصر صفويه‌اند . سنگهاى اين موزه هم به‌طور عمده بر دو نوع گهواره‌اى ( صندوقى مكعب مستطيل ) و ايستا ( عمودى ) تقسيم مىشوند كه تعدادى از آن‌ها شناسنامه هم دارند . اين سنگها متعلق به نقاط مختلف ايالت تاريخى گرگان ( استراباد بعدى ، استان گلستان فعلى ) از جمله گنبد ، رادكان ( كردكوى ) ، شهر گرگان و چند مكان ديگر هستند . سنگ مزارهائى كه تعلق به شهر گرگان دارند ، بخش اعظم آنها در گذشته در گورستانهاى درون‌شهرى مثل امامزاده عبد الله ، امامزاده نور ، قبرستان نابود شده جنب مسجد جامع و چند محل ديگر قرار داشتند . موزه سنگ گرگان را بخاطر وجود اين سنگها ، بايد نمايشگاهى از هنرهاى نقاشى ، خطاطى ، حجارى ، حكاكى و نيز « سنگ سندهاى تاريخى » منطقه دانست . تعدادى از اين سنگها بدليل مجلل و باشكوه بودن ، خود به تنهائى يك نمايشگاه و تركيبى از مجموع هنرهاى يادشده محسوب مىشوند . براى درك اين منظور بهتر است خوانندگان گرامى سنگهاى يادشده را با نمونه‌هاى ارائه‌شده در قسمت سنگ مزارهاى نقاط مختلف ايران كه در صفحات پيش آورديم ، مقايسه نمايند . بر اين نكته هم تاكيد مىگردد كه تعدادى از سنگ مزارهاى فعلى موزه گرگان را چون متعلق به گورستانهاى قديمى حاشيه مسجد جامع ( گذر